در زمان انتخابات ریاست جمهوری کشورها به خصوص کشور آمریکا، صحبتهایی رد و بدل میشود در خصوص استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت برای دانستن اینکه شانس هر کدام از نامزدها در پیروزی انتخابات چقدر میتواند باشد. معیار این کار استفاده از اطلاعات و دادههایی است که از بررسی رفتار مردم در اینترنت جمعآوری میشود. قضاوت دربارهی خوب یا بد بودن این کار را بگذاریم کنار و برویم سراغ اینکه چطور از این تکنیک برای رشد کسبوکار و افزایش فروش استفاده کنیم.پس این مطلب به کاوش در اینترنت و فضای مجازی و نحوه تأثیرگذاری آن روی رشد کسب و کارها اختصاص دارد.
وب کاوی (Web Mining) چیست؟
ارتباطی که بین مردم و فضای مجازی وجود دارد باعث شده که خیلی از علاقهمندیها، فعالیتها و خلاصه هر چیزی که شما در اینترنت به آن واکنش نشان میدهید، ثبت و ضبط شود. حالا به نظر شما این اطلاعات و دادهها در کجا ذخیره میشوند و به چه دردی میخورند؟
خب دنیای اینترنت همانطور که برای زندگی ما خیلی ضروری و کار راهانداز است، فوایدی هم برای شرکتها و کسب و کارهای مختلف دارد. به عبارت دیگر، زمانی که احتیاجات خودمان را از طریق اینترنت رفع میکنیم، به موتورهای جستجو (مثل گوگل) نشان میدهیم که ما به چه چیزهایی نیاز داریم. در نهایت، این دادهها برای استفادهی شرکتها جمعآوری میشوند.
همهی این صحبتها را کردم تا برسیم به موضوع وب کاوی یا بهتر بگویم web mining که مرتبط با همین دادههایی است که از علاقهمندیها و احتیاجات مردم و توسط موتورهای جستجو گردآوری میشوند.
وب کاوی (web mining) به فرآیند استفاده از الگوریتمها و تکنیکهای داده کاوی برای استخراج اطلاعات از وب اشاره دارد. به زبان سادهتر، دادهها از محتوای وب، خدمات، گزارشهای سرور و لینکهای کلیک شده جمعآوری میشوند و یک منبع موثق برای زمانی است که میخواهید کاری را متناسب با مخاطبتان انجام دهید.
از توضیحات متوجه میشویم که هدف اصلی وب کاوی (web mining) پیشبینی رفتار کاربر و کشف اطلاعات مفید است. اگر برندها بتوانند از این قابلیت به خوبی استفاده کنند، منفعت زیادی از این طریق میبرند.
انواع وب کاوی
برای وب کاوی چند زمینهی مختلف وجود دارد که آشنایی با هر کدام از آنها به شما کمک میکند تا بدانید کدام یک از اینها شما را به هدفی که دارید میرساند. در ادامه معرفی هر یک از آنها را بخوانید.

الف) کاوش محتوای وب (Web Content Mining)
همانطور که از اسمش پیداست، کاوش محتوای وب به استخراج اطلاعات مفید از محتوای وب اشاره میکند که شامل انواع محتوا در قالبهای تصویری، متنی، صوتی و غیره میشود. پس هر نوع محتوایی که در وب وجود دارد مورد کاوش و بررسی قرار میگیرد تا به ایجاد الگوهای جالب در مورد نیازهای کاربران کمک کند.
ب) کاوش ساختار وب (Web Structure Mining)
این تکنیک وب کاوی شامل کشف اطلاعات ساختار یافته در وب است. به عبارت دیگر، در کاوش ساختار وب، وب به عنوان یک گراف جهتدار در نظر گرفته میشود که در آن صفحات وب رئوس هستند و با لینکها به هم مرتبط میشوند.
نحوهی چیدمان وب، ارتباطی که بین صفحات وجود دارد، لینکهایی که به یکدیگر مرتبط هستند، صفحاتی که زیرمجموعهی یک عنوان اصلی میباشند و غیره، همگی در کاوش ساختار وب (Web Structure Mining) مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرند.
گوگل از این تکنیک برای تخمین رتبهبندی نتایج جستجو بر اساس الگوریتم PageRank استفاده میکند.
ج) کاوش موارد استفاده از وب (Web Usage Mining)
این تکنیک وب کاوی به صورتی است که سوابق گردش و استفاده از وبلاگ را مورد کاوش قرار میدهد و نشاندهندهی الگوهای دسترسی کاربر به صفحات وب است. چنین اطلاعاتی میتواند به شما کمک کند تا رفتارهای کاربر را بهتر شناسایی کنید.
اهمیت وب کاوی برای کسب و کارها
تا اینجای مطلب به احتمال زیاد متوجه شدهاید که وب کاوی چه کاربردی میتواند برای کسب و کارها داشته باشد. در واقع، از شناخت مشتریان و افزایش فروش گرفته تا ایجاد فرصتهای جدید و رسیدن به اهداف تجاری، نمونههایی از مزایای وب کاوی است. اما در ادامه میتوانید جزئیات بیشتری از دلیل مهم بودن وب کاوی و توجه روزافزون برندها به سمت این تکنیک را بخوانید.
ا) مشتریان خود را بهتر بشناسید
وب کاوی میتواند به شما کمک کند تا طرز فکر مشتریان و وضعیت مالی آنها را بشناسید. همچنین متوجه میشوید که مخاطبان برندتان دربارهی شما چه میگویند و چه نوع محتوایی را در رسانههای اجتماعی به اشتراک میگذارند.
2) درباره رقبای خود بیشتر بدانید
سبقت گرفتن از رقبا کلید بقای هر کسب و کاری است و به خاطر همین باید رقبای خودتان را بهتر بشناسید. با استفاده از وب کاوی، میتوانید بدانید که رقبای شما چه میکنند، چه چیزی میفروشند، آیا کار جدیدی انجام میدهند و چه چیزی آنها را منحصربهفرد کرده است.
3) مشتریان جدید پیدا کنید
وب کاوی از آن دست ابزارهایی است که حتی برای بهروز ماندن برندتان هم به کارتان میآید، چون با توجه به تغییراتی که در مخاطبان شما اتفاق میافتد، بهروزرسانی میشوید. همچنین، بهترین مکانها و فرصتها برای هدف قرار دادن مخاطبانتان و دستیابی به مشتریان جدید را به شما معرفی میکند.
4) احساسات مردم در مورد کسبوکار خود را کنترل کنید
با دانستن آنچه مردم در مورد کسبوکار شما میگویند، میتوانید مسائل بالقوه و حساس در رابطه با مشتری را شناسایی کنید و قبل از اینکه در مخمصه و شرایط بحرانی قرار بگیرید، اقدامات مناسب را برای مقابله با آنها انجام دهید. همچنین میتوانید اثربخشی کمپینهای بازاریابی خود را ارزیابی کنید که اهمیت آن از راهاندازی کمپین بازاریابی جدید هم واجب تر است.
نتیجهگیری
وب کاوی شکلی از جمعآوری اطلاعات است که بر مبنای فعالیتهای کاربران در فضای مجازی و اینترنت به دست میآید. این اطلاعات از محتوای وب، خدمات، گزارشهای سرور و لینکها استخراج میشود.
برای متخصصان بازاریابی، وب کاوی کاربردهای فراوانی در رابطه با فعالیتهای بازاریابی ارائه میدهد. به عنوان نمونه، دانستن اینکه بازدیدکنندگان سایت چگونه از یک وبسایت استفاده میکنند، سایت رقبا چه ویژگیهای منحصر به فردی را ارائه میدهد، چه محتوایی مد نظر مخاطبان یک برند است و چندین اطلاعات مفید دیگری که برای دستیابی به آنها باید از وب کاوی استفاده کنید.
چنین اطلاعاتی به تصمیمگیرندگان اصلی برند کمک میکند تا یک استراتژی بازاریابی را بر اساس تکنیکهای قبلاً اثبات شده و اطلاعات مستند طراحی کنند.
البته کاربرد وب کاوی تنها به سود کسب و کارها نیست. بلکه، کالجها و دانشگاهها نیز از وبکاوی استفاده میکنند تا بدانند که آیا مقالات دانشجویی منحصربهفرد است یا سرقت ادبی دارند.